logo logo logo logo
Рубрика: Политика, Актуелно, Религија, Свет    Аутор: новинарство    1.398 пута прочитано    Датум: 7.10.2007    Одштампај
PDF pageEmail pagePrint page

A gde nas to vode?UVODNA REČ PRED POČETAK SIMPOSIONA. Savremeno doba sa svojim velikim promenama postavilo je pred Pravoslavnu Crkvu ozbiljne probleme etičke, političke i zakonodavne prirode. Među njima se kao primarni javlja problem savremenog crkvenog zakonodavstva.

14.-15. oktobar 2003

Nesumnjiva je činjenica da institucionalna (zakonodavna, kanonska i ustavna) dimenzija Crkve predstavlja par ekselans sveštenu stvarnost liturgijskog bića Crkve. A time se jemči bogočovečanski „taksis” i spasonosna „ikonomija”. Međutim, u praksi pomesnih Crkava ona je u velikoj meri zanemarena. Ipak, verujemo da svi svešteni kanoni koje sasta­više Blaženi Oci i predadoše ih Crkvi, služe na ukrašenje Svete Crkve Hristove i na dobar poredak naravi, saglasno Apostolskim predanjima Jevanđeljskog božanskog učenja.

Komisija Svetog arhijerejskog sabora Srpske Pravoslavne Crkve za reformu Ustava SPC pristupa predstojećoj reformi težeći Ustavu koji bi odgovarao autentičnom kanonskom predanju Crkve. Imajući to za cilj, naša pomesna Crkva namerava da pristupi pripremi novog Ustava. Razume se, jedan od neophodnih koraka u ostvarenju tog cilj jeste bogoslovski razgovor o suštinskim elementima na kojima počiva crkveno-kanonsko pravo. Aktuelni Ustav Srpske pravoslavne crkve usvojen je od strane Svetog arhijerejskog sabora 1931. godine. Taj Ustav je nastao posle stvaranja Kraljevine Srba Hrvata i Slovenaca i posle vaspostavljanja jedinstva Pećke patrijaršije, a potom je prilagođen prilikama nastalim po okončanju Drugog svetskog rata (Ustav je pretrpeo i niz manjih dopuna počev od 1947. g. do danas). Uprkos najboljim namerama, taj Ustav nosi pečat svoga vremena (nastanak nacionalnih država, autokefalnih Crkava itd.). Zato se i ne pokazuje sasvim kadrim da izdrži bogoslovsko-eklisiološku proveru: naročito ne u svetlu novonastalih istorijskih okolnosti.

Nove prilike u kojima živi naša Crkva nameću nasušnu potrebu da se promene ne samo pojedini članovi našeg Ustava već i da se izvrši dublja analiza i proveri njegova saglasnost sa kanonskim predanjem Crkve, sa samosaznanjem svekolike katoličanske Pra­voslavne Crkve.

Svi navedeni razlozi pokreću našu Pomesnu Crkvu da sazove Međunarodni naučni simposion na temu: PROBLEMATIKA SAVREMENOG CRKVENOG ZAKONODAVSTVA.

Zahvaljujući učešću najeminentnijih pravoslavnih teologa, taj simposion bio bi u službi naše pomesne Crkve. Ali, taj skup bi mogao biti od značaja i za zajedničko sagledavanje problematike savremenog crkvenog zakonodavstva u Pravoslavnoj crkvi uopšte, naročito s obzirom na usaglašenost tog zakonodavstva sa sabornim kanonskim predanjem Crkve. Trenutno se nalazimo na „raskršću” odakle se da uvideti kako naša pomesna Crkva može obogatiti svoje crkveno–kanonsko iskustvo i znanje uz pomoć drugih. Jer, ona ne želi ni delati ni razmišljati izolovano od drugih. Stoga ni pitanje crkvenog zakonodavstva nismo u mogućnosti da rešavamo odvojeno, bez savetovanja sa pravoslavnima iz drugih pomesnih Crkava.

Na predstojećem Simposionu razmatrali bi se sledeći problemi:

a) Pitanje saglasnosti savremenog crkvenog zakonodavstva sa kanonskim predanjem Crkve;

b) Pitanje odnosa Sabora i episkopa (pri čemu se sabor ne sme shvatati kao telo koje je iznad episkopa);

v) Pitanje određivanja problematičnosti autokefalije;

g) Pitanje načina iznalaženja osnova kanonskog funkcionisanja Crkve u današnjim okolnostima u jednoj konkretnoj državi;

d) Pitanje odnosa Crkve i države u Evropskoj uniji (novonastalo stanje u pomesnim pravoslavnim Crkvama);

đ) Pitanje Dijaspore (na primer, problemi vezani za pravne ingerencija matične Crkve u okvirima postojećeg zakonodavstva druge države koja crkvene opštine tretira kao „kongregaciju”), i,

e) Pitanje neophodnosti kanonskih i jezičkih prerada koje će našim savremenicima adekvatnije predočiti osnovni pojam o Crkvi.

Predsednik sinodske komisije za izmenu Ustava SPC
Mitropolit crnogorsko–primorski
Amfilohije, sr.

_________________________________________________
 

SIMPOSION: PROBLEMATIKA SAVREMENOG CRKVENOG ZAKONODAVSTVA

Na Bogoslovskom fakultetu Srpske Pravoslavne Crkve u Beogradu od 13. do 15. oktobra 2003. godine održan je naučni simposion na temu “Problematika savremenog crkvenog zakonodavstva”. Već iz samog naslova može se pročitati da Crkva, ta bogočovečanska ustanova koja u istoriji bituje vođena Hristom a nadahnjivana Duhom Svetim, u nekim svojim aspektima, kao što je njeno zakonodavstvo (konkretno, Ustav, koji je novijeg datuma) ima svoju problematiku, tj. izvesne probleme. Zbog toga, visoki skup eminentnih pravoslavnih umova iz zemlje i sveta dolazi u pravi čas koji ne trpi odlaganje, i u zemlji koja očekuje da joj isti pomognu da iznađe rešenje, da pokažu pravac kojim idući neće ponoviti greške drugih; naizgled entuzijastički pokušaj da se, kroz razgovor sa drugima, kroz analizu kanonskih izvora i eklisioloških postavki, otkriju manjkavosti ako ne i nelogičnosti u novijem zakonodavstvu naše pomesne Crkve. Tako je pitanje sadržaja jednog modernog crkvenog Ustava povukao ozbiljan razgovor o svim crkvenim ili eklisiološkim pitanjima Pravoslavlja danas, u neminovnom no njemu ipak prirodnom kontekstu Evropske unije. Posebno raduje da iza ovakvog skupa stoji primerena i ohrabrujuća saradnja Svetog Arhijerejskog Sinoda i Bogoslovskog fakulteta SP Crkve.

Njegova Svetost Patrijarh srpski G. Pavle je otvorio i blagoslovio skup pozdravljajući učesnike Simposiona: predstavnike pomesnih pravoslavnih crkava, profesore, predavače, studente i druge ugledne goste, te je istakao potrebu da se s obzirom na savremena društvena zbivanja u svetu po pitanju savremenog crkvenog zakonodavstva dođe do zajedničkog stava svih Pravoslavnih Crkava, zasnovanog na svetootačkom predanju. Patrijarh je učesnicima Simposiona poželeo uspeh u radu na dobro ne samo Srpske Crkve nego i vascelog Pravoslavlja. Svečanosti trenutka posebno su doprineli članovi Svetog arhijerejskog sinoda Mitropolit Crnogorsko-primorski Amfilohije i episkopi Šabačko-valjevski Lavrentije, Niški Irinej i Zahumsko-hercegovački Grigorije, kao i predsednik Vlade Republike Srbije Zoran Živković, sa potpredsednicima Vladanom Batićem i Nebojšom Čovićem.

Mitropolit crnogorsko-primorski G. Amfilohije je kao predsednik Komisije Svetog arhijerejskog sabora za izmenu Ustava Srpske Pravoslavne Crkve dao reč prisutnim predstavnicima pomesnih Crkava, koji su u ime svojih pomesnih Crkava pozdravili skup. Kratka pozdravna slova izgovorili su: Visokopreosvećeni Mitropolit tirolojski i serendijski G. Pantelejmon, predstavnik Patrijarha carigradskog G. Vartolomeja, Visokopreosvećeni Mitropolit kartaginski G. Hrizostom, predstavnik Patrijarha aleksandrijskog Petra VII, arhimandrit Makarije Mavrojanakis, predstavnik Patrijarha jerusalimskog Irineja, protojerej prof. dr Nikolaj Nekula, predstavnik Parijarha rumunskog Teoktista, Episkop trimitundski G. Vasilije, predstavnik Arhiepiskopa kiparskog Hrizostoma, prof. dr Anastasije Marinos, predstavnik Arhiepiskopa atinskog Hristodula, protojerej prof. Tofiluk Jerži, predstavnik Mitropolita varšavskog Save. Prenoseći blagoslove i želje za uspešan rad poglavara svojih crkava, ovi govornici su naglasili izuzetan značaj zauzimanja zajedničkog stava po pitanju savremenog crkvenog zakonodavstva utemeljenog na dogmatima, liturgijsko-kanonskom predanju Crkve, posebno imajući u vidu aktuelne društvene fenomene, kao što su globalizacija, ujedinjenje Evrope i slično. Naglašeno je da Ustav Evropske Unije, koji je u pripremi, po svojim postavkama još uvek ne korespondira sa zahtevima evropskih naroda i da je ovaj naučni skup koji organizuje Srpska pravoslavna crkva, jedan od načina da se Evropi i savremenom svetu pomogne u traženju odgovora na najvažnija pitanja.

Dr Vladan Batić, potpredsednik i ministar pravde u Vladi Srbije, u svom obraćanju je izrazio zadovoljstvo što naša Crkva organizuje jedan naučni skup na najvišem nivou koji ubedljivo svedoči jedinstvo Prvoslavne Crkve Hristove, koje je tako potrebno savremenom svetu. Kao što je Srpska crkva svetionik Srpskom narodu, tako je i Ustav Crkve svetionik pri izradi Ustava Srbije, naglasio je dr Batić, koji se u daljem izlaganju osvrnuo na predstojeće razgovore sa predstavnicima Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija u Beču, rekavši karakteristično: Srbija je hram, a Kosovo i Metohija oltar toga hrama. Nema hrama bez oltara ni Srbije bez Kosova i Metohije. Dužnost svih nas je da se izborimo za svetu srpsku i pravoslavnu zemlju Kosovo i Metohiju.

U pauzi koja je usledila, u prostorijama Bogoslovskog fakulteta je otvorena izložba ikona slikara-ikonopisaca iz Grčke o. Stamatisa Sklirisa.

U radnom delu skupa, najpre je Mitropolit crnogorsko-primorski G. Amfilohije uvodnim izlaganjen inicirao prisutne učesnike u problematiku samog simposiona. Naglasio da je skup sa ovom problematikom prvi u pravoslavnom svetu. Zahvaljujući učešću najeminentnijih pravoslavnih teologa, Simposion će biti od ogromne pomoći našoj pomesnoj Crkvi. Međutim, on bi mogao da bude od značaja i za zajedničko sagledavanje problematike savremenog crkvenog zakonodavstva u Pravoslavnoj Crkvi uopšte. Dalje je naglasio da se trenutno nalazimo na “raskršću” odakle se može uvideti kako Srpska pomesna Crkva može obogatiti svoje crkveno-kanonsko iskustvo i znanje uz pomoć drugih. Zato pitanje crkvenog zakonodavstva nismo u mogućnosti da rešavamo odvojeno, bez savetovanja sa pravoslavnima iz drugih pomesnih Crkava. Nasušna je potreba da se nejedinstvo i neusaglašenosti ustava pomesnih Crkava prevaziđu i upravo je to razlog zbog koga je Srpska Pravoslavna Crkva organizovala ovaj simposion.

Prvom zasedanju je predsedavao Njegovo Visokopreosvešteno Mitropolit tirolojski i srendijski g. Pantelejmon, a uvodničar u raspravu je bio Mitropolit Pergamski akademik G. Jovan (Zizijulas). Tema Mitropolitovog predavanja je bila Crkvene strukture i jedinstvo Crkve. Mitropolit je najpre naglasio da je važnost ovog skupa evidentna i da se raduje što se ovaj simposion upravo dešava u Srbiji. Istakao je pitanje na koje treba odgovoriti: da li crkveni kanoni izviru iz eklisiologije i dogmata? Crkva je jedna i u isto vreme mnoštvena. Izvor crkvenog prava mora da bude Sveta Evharistija i eklisiologija. Mitropolit je objasnio kako izgleda jedinstvo Crkve na lokalnom, regionalnom i vaseljenskom nivou. Osnova crkvenog jedinstva je geografska oblast, a ne država. Na kraju je Mitropolit Jovan Ziziulas naglasio da je osnova crkvenog jedinstva: dogmatsko-bogoslovska struktura Crkve, kanonska struktura Crkve, jedinstvo Crkve je episkopocentrično, trebalo bi da se praksa službe vikarnih episkopa revidira, jedinstvo Crkve se izražava kroz Sabor, a u sastav Sabora moraju da uđu samo episkopi, a treba uskratiti sve etnofiletističke nagone.

Posle uvodnog izlaganja Mitropolita Pergamskog, profesori Marinas i Fidas (iz Grčke) su govorili o odnosu države i Crkve. Istaknuto je da je Grčka jedina pomesna pravoslavna Crkva koja ima dobar odnos sa državom, a različiti su uslovi pod kojima žive ostale pomesne Crkve. Govorilo se i o uticaju laika u administraciji Crkve. Verni narod treba da učestvuje, ali su episkop i sveštenik “načalnici” laika zbog evharistijskog ustrojstva Crkve. Narod učestvuje na hirotoniji za episkopa, ali svojim glasom – dostojan – samo potvrđuju hirotoniju, a ne mogu da promene ništa u činu hirotonije za episkopa. Na komentar prof. Radomira Popovića o evolutivnom razvoju istitucija Crkve, mitropolit je dodao da Pra­vo­slav­na Cr­kva ne po­ri­če isto­rij­ske pro­me­ne u raz­vo­ju svo­jih in­sti­tu­ci­ja, ali uvek pod uslo­vom da osnov­ni od­nos iz­me­đu ovih in­sti­tu­ci­ja i su­šti­ne i pri­ro­de Cr­kve, pod uti­ca­jem slu­čaj­nih raz­vo­ja i pro­me­na, osta­ne ne­pro­me­njen.

Popodnevna sesija je počela predavanjem Njegovog Preosveštenstva Episkopa braničevskog G. Ignjatija na temu: Evharistijsko utemeljenje crkvenih ustava. Predavanje se odnosilo na probleme sa kojima se Crkva hvatala u koštac i koje je prevazilazila. To su istorijske pojave, koje je Episkop Ignatije jasno razložio na: pojavu eparhija, parohija, pojavu Sabora, autokefalije i na dijasporu. U skladu sa ovom podelom je i teklo izlaganje Preosvećenog Vladike. Episkop Ignatije je naglasio da je Crkva zajednica posebnog tipa i da njeni temelji nisu u prošlosti nego u Budućem Veku. Odnos članova unutar Liturgijske zajednice je uvek evharistijski: Episkop, sveštenici i narod. Istorijske pojave su na prvom mestu uplašile Crkvu, ali je Crkva u skladu sa Svetim pismom i Svetim predanjem odgovorila na ta pitanja i ostala evharistijski ustrojena. Tako je bilo sa pojavom parohija u IV veku. Kasnije je isti slučaj bio i sa pojavom sabora, koga su konstituisali episkopi, ali on nije bio iznad epiiskopa jedne eparhije.

Najveći problem je stvorila dijaspora koja narušava jedinstvo Crkve. Ona je izraz nacionalnih težnji i shvata Crkvu kao sredstvo nacionalnog identiteta. Episkop braničevski je predložio da se dijaspora uredi kao i regionalna Crkva. Crkveni Ustav mora da čuva evharistijsku strukturu Crkve.

Posle predavanja počela je rasprava, a prvo pitanje je bilo o potrebama Crkve da se odrede kriterijumi ispravnosti Crkve u savremenom svetu. Vladika je odgovorio da ne zna koji su to kriterijumi važniji od čovekovog večnog postojanja. Jedini kriterijum Crkve je Carstvo Božje. Zatim se nametnulo pitanje odnosa dijaspore i etnofiletizma. Matice Crkve imaju problem etnofiletizma koji se reflektuje na dijasporu. Protojerej Zoran Krstić je postavio pitanje da li se može razmišljati i o drugom sistemu Crkve, sem regionalnog, tj. podeli eparhija. Vladika je kazao da ne postoji nikakva mogućnost ukinuti konkretnost eparhija, ali da se mogu smanjiti eparhijske zajednice, ali je tu veoma značajno da se mora prevazići nacionalna barijera. Veliki je problem što se Crkva poistovećuje sa nacionalnom zajednicom. Međutim, postavljeno je pitanje kako da se ponašamo u Crkvi prema laicima koji traže da episkop bude nacionalni vođa.

Vladika je odgovorio da je cilj Crkve da spasava od smrti, a ne da se bori sa zemaljskim neprijateljima. Crkvi ne sme da smeta nacija, sve dok nacija ne prekrši eklisiologiju.

Po pitanju epi­sko­pal­nog sa­stava sa­bo­ra, može se zaključiti da Epi­skop predstavlja “jed­na usta” svo­je Cr­kve, ne u smi­slu de­mo­krat­skog pred­sta­vlja­nja, već kao onaj ko­ji, kao sli­ka Hri­sto­va, pre­no­si bla­go­slov i vlast Go­spod­nju na­ro­du i ko­ji ga, kao na­čal­nik Sv. Ev­ha­ri­sti­je, sje­di­nju­je u jed­no te­lo. Ukoliko ne pri­hva­ti­mo epi­sko­pal­ni sa­stav sa­bo­ra, do­vo­di­mo do “raz­bi­ja­nja” po­me­sne Cr­kve, po­što joj vi­še ne pri­zna­je­mo mo­guć­nost da za­jed­ni­ča­ri sa osta­lim Cr­kva­ma kao je­din­stve­na i ne­raz­de­lji­va za­jed­ni­ca.

Drugi predavač na popodnevnoj sesiji prvog dana bio je Vlasije Fidas, profesor Atinskog Univerziteta, a njegovo izlaganje je bilo na temu Odnosi države i Crkve. Odnos države i Crkve ili postoji ili ne postoji. Pravoslavna Crkva je jedina osudila etnofiletizam. U vreme komunizma je Crkva nasilno odvojena od države. U savremenom dobu, država zna da Crkva neće nauditi demokratskim reformama i obnovi, ali pored toga država mora da bude svesna da je Crkva jedini učitelj naroda. Samo dobro regulisani odnosi države i Crkve mogu da koriste narodu. Profesor Fidas je istakao da je Grčka država pišući svoj Ustav, na planu odnosa sa Crkvom, tražila savete od Grčke Pravoslavne Crkve. Tako da su grčkim ustavom potvrđeni sveti kanoni Crkve. Ustavom Grčke je regulisan odnos države i Crkve na ovim poljima: hrišćansko vaspitanje omladine, crkvena služba u vojsci, očuvanje institucije braka, čuvanje crkvenih predmeta i spomenika, pažnja na bolesne i siromašne.

U raspravi je najistaknutiji bio profesor Marinas sa svojim stavom da se ne može odvojiti građanin od vernika. On daje pravo državi da ipak legalizuje crkveni Ustav. Profesor Fidas se složio sa primedbama ali je naglasio da je nepojmljivo da država legalizuje bilo koje pitanje koje se tiče Crkve, a da se o istom ne pita država. Pa ipak, je­di­na stvar ko­ju Crkva ima pra­vo da zah­te­va od dr­ža­ve je­ste da ne usta­no­vlju­je za­ko­ne ko­ji na­me­ću kr­še­nje nje­nih na­če­la od nje­nih čla­no­va u nji­ho­vom jav­nom ži­vo­tu, i pri­rod­no da ne in­ter­ve­ni­še u nje­no unu­tra­šnje pra­vo i da šti­ti nje­nu slo­bo­du i iden­ti­tet, kad god joj pre­te dru­ge re­li­gij­ske ili dru­štve­ne gru­pe.

U utorak, 14. oktobra 2003. godine, treću sesiju je započeo profesor Solunskog univerziteta g. Teodor Jangu na temu Stara crkva i crkveni kanoni. Profesor Jangu je započeo tezom da je Crkva neodvojiva od kanona, ali je najveće pitanje u vezi sa tim da se pravilno primenjuju kanoni. Kanoni i tipici počivaju na Svetom predanju. Međutim, najglavnija stvar je da Sveta Evharistija mora da se nađe u centru crkvenog zakonodavstva. U razgovoru sa profesorom Fidasom, profesor Jangu je naveo da je praksa pričešćivanja 4 puta godišnje u stvari, ostala od epitimije za one koji su se četiri puta ženili. Dakle, epitimija je vremenom postala praksa, što to nije smelo da se desi.

Protojerej Radovan Bigović je naglasio da je potrebno utvrditi pravu definiciju kanona i njihovo pravo tumačenje. Takođe se osvrnuo na uticaj laika na Saboru, ali samo kao savetodavni. Na kraju je profesor Bigović postavio pitanje validnosti institucija kao što su crkveni odbor, patrijaršijski upravni odbor, eparhijski upravni odbor, jer su takva tela u stvari, kopija državničkih aparata.

Nastavak sesije je protekao u izlaganju Njegovog Visokopreosveštenstva Mitropolita Francuske G. Emanuila na temu: Ustav Evropske unije viđen iz pravoslavne perspektive – pitanje religije. Mitropolit je istakao da je bilo dosta neslaganja i rasprava oko uvođenja religijske terminologije u Ustav Evropske Unije. Međutim, istaknuto je da je Amsterdamska povelja veoma dobra za osnovu novog nacrta Ustava Evropske Unije. Mitropolit je napomenuo da se mora poštovati grčko-rimsko nasleđe Evrope, jer bi se na taj način poštovale i hrišćanske vrednosti. Problematizovan je i pojam i pojava laiciteta, koji je i uticao na razdavajanje Crkve i države. U raspravi je kritikovano to što je pisanje Ustava Evropske Unije povereno samo nekim zemljama, koje su nadahnute idejama prosvetiteljstva. Velika Britanija i skandinavske zemlje su bile indiferentne po pitanju upotrebe religijske terminologije u novom Ustavu Evropske Unije.

Protojerej dr Zoran Krstić je svoje predavanje o Aktuelnom Ustavu SPC i procesu sekularizacije, zasnivao na objašnjenju samog pojma sekularizacije i nosiocima sekularizacije. U Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi postoje tela koja nemaju osnovu u Svetom predanju Crkve. Protojerej Zoran Krstić je najviše pažnje posvetio objašnjavanju crkvene opštine. Ovo crkveno telo se pojavljuje u drugoj polovini XIX veka i širi se po celoj jurisdikciji Srpske Pravoslavne Crkve. Na taj način se ograničila crkvena sloboda. Na uspostavljanje i razvoj ovog crkvenog tela je uticala ustanova protestantske crkvene opštine. Glavna misao o. Krstića bila je da je Episkop glavni u svojoj eparhiji, a ne nekakvo sekularno telo. Laicima se ostavlja savetodavna vlast, a nikako upravna. U raspravi je iznesen stav da je u Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi na snazi jedno razmimoilaženje u odnosu Ustav i praksa, što je ocenjeno kao dobro, jer da se stari Ustav primenjuje, evharistijska eklisiologija bi bila u opasnosti. Istaknuto je da je smanjenje uloge Episkopa i sveštenika protivno crkvenim kanonima. Međutim, naglašeno je da se ovde ne sudi ranijim generacijama već jednostavno se kritikuje pristup pisanju crkvenog Ustava.

U popodnevnom zasedanju govorili su na istu temu i u sličnom duhu g. Gerhard Robers, profesor Univerziteta u Triru, i g. Sima Avramović, profesor Beogradskog Univerziteta. G. Robers je verovatno najveći stručnjak za pitanje odnosa Ustava Evropske unije i Crkava, pa je na znalački način govorio na temu: Odnos Crkve i države u Evropskoj Uniji. Istakao je da vlada raznolikost u tretiranju religijskih tradicija unutar same Evrope, tako da je položaj Crkve u Nemačkoj sasvim drugačiji od onog u Britaniji ili u Irskoj. Jasno je izraženo da su religijske vrednosti potrebne Evropskoj Uniji. Na predavanje se nadovezao g. Sima Avramović svojim predavanjem O odnosu državnog i crkvenog zakonodavstva u svetu i u Srbiji.

U sredu, 15. oktobra 2003. godine, prvo predavanje je održao profesor Moskovske Duhovne akademije o. Vladislav Cipin na temu Problemi autokefalije sa kanonske tačke gledišta. Cipin je opisao i objasnio termin autokefalije poglavito u terminima « samostalnosti », « nezavisnosti » i sl. sa čime se nije složio veliki broj učesnika. On je rekao :

«Autokefalnom valja smatrati potpuno samostalnu pomesnu Crkvu koja ne zavisi ni od jedne druge pomesne Crkve, iako su sve autokefalne Crkve, s obzirom na to da u izvesnom smislu predstavljaju delove Vaseljenske crkve, međusobno zavisne».

Zatim je naglasio da je pogrešno to što je traženo da autokefaliju dobiju samo apostolske Crkve. Naglašeno je da velika opasnost preti od etnofiletizma. Najidealnije rešenje za proglašenje autokefalije je odluka vaseljenskog sabora. Autokefalna crkva, ipak, može i bez odluka vaseljenskog sabora prizna autokefaliju Ćerki Crkvi. Zaključeno je da samovoljna autokefalija ne postoji, niti može biti priznata bilo od koje Crkve.

Njegovo Preosveštenstvo Episkop bivši zahumsko-hercegovčki Atanasije se uključio u raspravu u vidu koreferata, jer je zbog putovanja bio sprečen da održi predavanje. On je kazao da je za autokefaliju je potrebna evharistijska osnova, što bi bila najbolja baza za crkvene kanone. Za priznavanje bilo koje Crkve je potrebna kinonija, zajedničarenje, jer nikakva autokefalija ne vredi ako se prekida opštenje među Crkvama. Vladika Atanasije je predložio da osnova bude Sveta Evharistija i evharistijski poredak u novom Ustavu Srpske Pravoslavne Crkve.

Sledeće predavanje je održao Njegovo Preosveštenstvo Episkop bački Irinej na temu Autentična autokefalija i autokefalija u krizi. Preosvećeni Vladika je naglasio da je potrebno revidirati definiciju autokefalije, ne složivši se u bitnim pitanjima sa Vladislavom Cipinom. Sam termin se javlja dosta kasno, a realna crkvena samostalnost se javlja mnogo pre pojma. U raznim slučajevima autokefalije postoje i stepeni autokefalije. Postoje drevne apostolske Crkve, zatim i one koje su vremenom dobijale i gubile autokefalnost i novije autokefalne Crkve. U pogledu ranga i ugleda ipak postoji razlika između autokefalnih Crkava. Jedino Vaseljenski sabor može da podari autokefaliju, da je ospori, da je suzi i proširi. Treba kodifikovati uslove autokefalije, jer nepostojanje kodifikacije izaziva veliki problem. Predlog je da naredni Vaseljenski sabor uspostavi uslove za davanje autokefalije. Veliki je problem u savremenom svetu, što se autokefalija shvata kao dobijanje nacionalnog i državnog suvereniteta. Preosvećeni Vladika Irinej se osvrnuo i na pojavu da raskolnički pokreti teže da stvore paralelnu jerarhiju i sistem, što je suprotno crkvenom predanju.

Po predavanju usledila su pitanja od strane Episkopa Gavrila iz Bugarske i o. Vladislava Cipina. U daljoj raspravi je Njegovo Preosveštenstvo Episkop zahumsko-hercegovački G. Grigorije podvukao reči Episkopa Irineja da je Episkop nosilac crkvene strukture. Preporučljivo bi bilo da se uspostave male eparhije koje bi delovale po mitropolitanskom sistemu.

Arhimandrit Grigorije Papatomas, profesor Instituta « Sveti Sergije » iz Pariza je u svom izvrsnom predavanju o Suprotstavljenim odnosima pomesne Crkve i crkvene Dijaspore, naglasio da treba razrešiti pojmove konteritorijalnosti i multijurisdikcije, da bi moglo da se razgovara o rešenju pitanja dijaspore. Konteritorijalnost označava više crkvenih jurisdikcija na istom prostoru. Etnofiletističko, a ne teritorijalno, stvaranje crkvene zajednice je ogroman eklisiološki problem. Crkva se identifikuje samo jednim žrtevnikom oko koga se ikonizuje Carstvo Nebesko kroz evharistijsku strukturu: Episkop, sabor sveštenika, đakoni i laici. Zato je neodrživ pojam dijaspore, jer je u Pravoslavnoj Crkvi svaka Crkva centar evharistijske zajednice, dok je u jevrejskom predanju održiv pojam dijaspore, jer je kod Jevreja samo jedan Hram. Stvoren je veliki problem jer ne samo da se poklapaju crkvene jurisdikcije, već i nazivi episkopskih titula. Ovaj običaj stvara jednu globalnu etnoeklisiologiju. Arhimandrit Grigorije zaključuje da treba pronaći rešenje da se dve paralelne eklisiologije – mesna i nacionalna – usklade i da se Pravoslavne Crkve vrate na evharistijsku eklisiologiju.

U raspravi je prof. Panev sa Instituta Svetog Sergija u Parizu, naglasio da je u arhimandritovom izlaganju pokušano da se uspostavi autentična pomesna Crkva. Njegovo Preosveštenstvo Episkop braničevski G. Ignatije je pohvalio izlaganje i napomenuo da sam naziv dijaspora traži centar, a to je dobro povezano sa judejskim Hramom. Dakle, pojam je neodrživ u Pravoslavnoj Crkvi.

Ako je centar jedan episkop u kome je vozglavljena Crkva, onda dijaspora ne postoji. U savremenom dobu dijaspora postoji, zato što joj se pridaje druga eklisiologija. Njegovo Visokopreosveštenstvo Mitropolit crnogorsko-primorski G. Amfilohije je naglasio da je etnofiletizam, kao pojava obogotvorenja nacije i države, iznad Svete Evharistije i zato je veoma opasan. Od ove bolesti boluju sve Pravoslavne Crkve, pa i Srpska Pravoslavna Crkva.

Poslednje predavanje je održao profesor Novog zaveta na Solunskom Univerzitetu, g. Petros Vasilijadis na temu Biblijsko poreklo evharistijske eklisiologije (posledice po autentični strukturalni izraz Crkve danas). On je naglasio da je inicijativa Srpske Pravoslavne Crkve da organizuje ovakav Simposion veoma korisna ne samo na pomesnom, već i na vaseljenskom planu. Profesor je podsetio da se mora čitav život Crkve vratiti na evharistijsku teologiju, čiji je osnov zajednica, jer sve službe u Crkvi, ali ne u konvencionalnom smislu, grade Carstvo Gospodnje. Samo u sklopu Svete Evharistije mogu da se vrše Svete Tajne, zato je i potrebno revidirati postojeći sistem u Crkvi. Ovo je istaknuto jer je današnji problem sekularizacija crkvenih institucija, koje ako se shvate sa jasnom biblijskom pozadinom mogu da izraze evharistijstku strukturu. Evharistija je iznad svakog nacionalizma, jer naciju ne smemo da ističemo iznad Evharistije.

Zatim je u nastavku sesije, Njegovo Visokopreosveštenstvo Mitropolit crnogorsko-primorski G. Amfilohije objasnio Codex iuris canonici za Istočne Crkve sa istorijskog i crkveno-kanonskog aspekta. Objašnjavajući napore Zapada da sačini jedan ovakav kodeks istaknut je napor i trud koji je pri tom učinjen. To je potvrda bogoslovskog sazrevanja Zapada, ali je primećeno i naglašeno da je loša strana ovog kodeksa u stvari to što se zakonik ne temelji na Evharistiji, već na autoritetu vrhovne crkvene vlasti.

Profesor Marinos je završio sesiju zahvaljujući se na organizaciji ovog skupa koji je odražavao sabornost Pravoslavnih Crkava i pokazao spremnost Srpske Pravoslavne Crkve da sazove ovakav skup kao svojevrsno savetovanje povodom revizije crkvenog Ustava.

Na završetku Simposiona je Mitropolit Amfilohije zahvalio svima koji su bili na otvaranju, predstavnicima svih pomesnih crkava, koji su se odazvali na pozivu, učesnicima, gostima, publici i naglasio da je zahvalan Bogu za ovakvo okupljanje braće u Hristu.

_________________________________

 

 

SPISAK UČESNIKA SIMPOSIONA

Referenti:

1. Mitropolit pergamski akademik Jovan Zizjulas, Atinska akademija nauka
2. Mitropolit crnogorsko-primorski dr Amfilohije Radović, Bogoslovski fakultet SPC
3. Mitropolit Francuske dr Emanuil, Vaseljenska Patrijaršija
4. Episkop bački dr Irinej Bulović, Bogoslovski fakultet SPC
5. Episkop braničevski dr Ignatije Midić, Bogoslovski fakultet SPC
6. Episkop umirov. zahumsko-hercegovački dr Atanasije Jevtić, SPC
7. Arhimandrit dr Grigorios Papatomas, «Sveti Sergije», Pariz
8. Prof. dr Vladislav Cipin, Moskovska Duhovna akademija
9. Prof. dr Vlasios Fidas, Univerzitet u Atini
10. Prof. dr Petros Vasiliadis, Univerzitet u Solunu
11. Prof. dr Gerhard Robers, Univerzitet u Triru
12. Prof. dr Sima Avramović, Univerzitet u Beogradu
13. Protoprezviter dr Zoran Krstić, Bogoslovski fakultet SPC

Učesnici:

14. Prof. dr Kosta Čavoški, Univerzitet u Beogradu
15. Prof. dr Nenad Đurđević, Univerzitet u Kragujevcu
16. Prezviter mr Živko Panev, «Sveti Sergije», Pariz
17. Prof. dr Teodoros Jangu, Univerzitet u Solunu
18. Prof. dr Bogoljub Šijaković, Bogoslovski fakultet SPC
19. Protoprezviter dr Radomir Popović, Bogoslovski fakultet SPC
20. Protoprezviter dr Predrag Puzović, Bogoslovski fakultet SPC
21. Protoprezviter dr Radovan Bigović, Bogoslovski fakultet SPC
22. Protoprezviter dr Ljubivoje Stojanović, Bogoslovski fakultet SPC
23. Monah dr David Perović, Bogoslovski fakultet SPC
24. Protoprezviter mr Gajo Gajić, SPC
25. Protoprezviter Božo Bakajlić, SPC
26. Prezviter Gojko Perović, SPC
27. Protoprezviter Vitalije Tarasjev, Ruska Crkva Predstavnici pomesnih Crkava:

1. Mitropolit tirolojski i serendijski Pantelejmon Rodopulos, Vaseljenska Patrijaršija
2. Mitropolit kartagenski Hrizostom Papadopulos, Aleksandrijska Patrijaršija
3. Arhimandrit Makarios Mavrojanakis, Jerusalimska Patrijaršija
4. Protoprezviter Nikolaj Balašov, Ruska Crkva
5. Protojerej dr Nikolae Nekula, Rumunska Crkva
6. Episkop trimitundski Vasilije Karajanis, Kiparska Crkva
7. Gospodin Anastasije Marinos, Jeladska Crkva
8. Protoprezviter dr Jerzi Tofiluk, Poljska Crkva
 

Izvor: Pravoslavni bogoslovski fakultet u Beogradu




1 коментар у вези “Podsećamo: Problematika savremenog crkvenog zakonodavstva”
  1. mnogo se lana protrlo na toj konferenciji u beogradu bas po onoj pjesmi : ” trla baba lan da joj prodje ,da joj prodje ,da joj prodje dan …… ”
    zar nisu ti dokonici imali preca posla nego traciti vrijeme na prepucavanju . evo sta hoce preuceni zmijolozi na celu sa zmijulasom ,ristom tasom i don irinejom von bulovich ,and ignatius midic :

    1 ukidanje vlasti sabora nad episkopima

    2 prenosenje totalne vlasti ,kontrole para
    i totalne administrativne vlasti na epis
    kope .vladika bi imao vlast vecu od
    pape rimskog .iznad episkopa je jedino
    hristos .

    3 ukidanje dijaspore kao prevazidjene .
    eparhije bi se formirale na teritori
    jalnom princiu ,nikako na etnickom
    ili nacionalnom .
    to bi znacilo ukidanje etnickih
    crkava u dijaspori .svi pravoslavni
    u torontu bi sacinjavali jednu eparhiju
    pod jednim episkopom .

    4 ukidanje crkvenoskolskih opstina kao
    isuvise modernog i ” protestantskog ” modela
    koji ne odgovara duhu pravoslavlja .

    to su glavne tacke ovih novotaraca . jasno je da oni vec sprovode njihov plan na djelu .
    dokaz broj 1 —ignorisanje volje sabora u vezi uvodjenja novotarija u liturgiju .
    dokaz broj 2 — usvajane stavova knjiga i ucenja jeretika zmijulasa na bogoslovskim skolama spc .
    dokaz broj 3 —- grabljenje absolutne vlasti i kontrole u eparhijama od strane pojedinih vladika ,sto je rezultiralo haosom ,anarhijom i bjezanjem naroda od crkve .najgori primjer :
    braca djokici djuro i krstan su napravili rusvaj u njihovim eparhijama .
    dokaz broj 4 clanstvo u jeretickom svjetskom savezu crkava ,kao i ekumenisanje sa papistima i protestantima .


Пошаљите коментар

Да би сте послали коментар морате бити улоговани

GENOCIDE REVEALED
logo
РУШЕЊЕ РЕПУБЛИКЕ СРПСКЕ
РУШЕЊЕ РЕПУБЛИКЕ СРПСКЕ

Теорија и технологија преврата

НОВО – КРОТКИ ЛАФОВИ!
НОВИ Антиекуемнистички сајт

НОВИ Антиекуемнистички сајт

“СТРЕЉАЊЕ ИСТОРИЈЕ”
logo
ПРАВОСЛАВАЦ 2017
ГЕНОЦИД
ЈАСТРЕБАРСКО 1942
БОЈКОТ НАРОДА – документарац
новинар.де
Loading
КОРУПЦИЈА, ВЛАСТ, ДРЖАВА
logo
АГЕНЦИЈА ЗА БОРБУ ПРОТИВ КОРУПЦИЈЕ
logo